روستای قره کلک
برای معرفی بیشتر روستای زیبای قره کلک
درباره وب سایت


این وب سایت برای معرفی بیشتر روستای قره کلک در فضای مجازی ایجاد شده و تلاش دارد تا با بهره گیری از این فضا پتانسیل ها و ظرفیت های این روستا را برای خوانندگان معرفی کرده و ابزاری باشد برای منعکس کردن مشکلات قره کلک و روستاهای اطراف. شما میتوانید نظرات و پیشتهادات خود را برای ما بفرستید از طریق ایمیل یا شماره تلفن 09360431509

مدیر وب سایت : پرویز فضلی
Make your flash banner free online
نویسندگان
در زندگی و فرهنگ هر ملتی روزها و ایامی هست، که برای آن ملت عزیز و گرامی و رسم و آیین جاودان ماندگار است که الهام بخش و نشاط آفرین تاریخی بوده و با غرور و افتخار ابدی همراه است که نشانگر اوج تکاملی فرهنگی و تاریخی و اجتماعی نشان هویت و شاخص تمیز یک قوم و ملت و ملیت است. بعضاً مکتوب و یا واقعیت ارزش های اخلاقی، انسانی، تاریخی و اجتماعی سینه به سینه و نانوشته است، که باید توسط دلسوزان به فرهنگ کهن و تاریخ گذشتگان مورد پژوهش، جمع آوری و مکتوب جهت حفظ این میراث های معنوی و فرهنگی مورد امعان نظر و حفظ هویت قرار گیرد. 
نویسنده: ضرغام نظری زنجیر آباد
ملت شریف و اقوام اصیل و مختلف رنگین کمان ما نیز از این امر مستثنی نیست.
آیین ها، رسوم و آداب و اعتقادات و باورها و ابداعات، اشعار ادبیات، تاریخ مکتوب وشفاهی و ادبیات عامیانه داستانی سینه به سینه نانوشته، هویت و فرهنگ یک قوم یا ملت را رقم می زنند، که هم شادی‌ها و توفیقات و اعیاد را شامل می شود و هم غمها و عزاداریها و ناکامی ها و شکست ها را مشمول می گردد.
چرا که در زندگی روزمره تاریخ انسانی، شادی و نشاط و پیروزی و غم و شکست همراه و عجین با همدیگرند و جزو لاینفک تداوم راز و رمز زندگی می باشند.
از جمله نشاط انگیزترین و خاطره آفرین ترین روزها در آیین ها و فرهنگ آداب و رسوم دیرین تاریخی و غنی ما ایرانیان مراسم و آیین عید مبارک نوروز است، که پیشواز آن با گرامیداشت آخرین چهار‌شنبه سال مشهور و موسوم به مراسم شادی آور چهارشنبه سوری آغاز می شود. که شامل سه چرشنبه است:
 
۱- کوله چهارشنبه

۲- خبرچی یا یالان چرشنبه

۳- دوغرچی چرشنبه یا همان چرشنبه سوری

شامگاه آخرین روز سه‌شنبه اسفند ماه هر سال، که هر یک دارای مراسم خاص و شادی بخش خود است و جزو لاینفک فرهنگ عامیانه و نانوشته است که باید به راه ورسم نیکو و امید بخش ومردم دوست آن وفادار ماند، چون نگین قیمتی و میراث کهن معنوی حرمت و حفاظ آن را پاس داشت.

شهریار شاعر بلند آوازه ایران در عصر حاضر در خلق شاهکار جهانی حیدر بابا به صورت کامل و اعجاب انگیز در قالب شاهکار بی بدیل شعری به خلق حیرت انگیز، تصویرسازی از آیین و آداب و رسوم ایام مختلف عید بزرگ نوروز پرداخته است و از زبان حال عامیانه فرهنگ کهن و تاریخی مردم شریف و صادق حلاوت و شیرینی این مراسم عهد باستان ایران‌ و اقوام ایرانی را به مدد استعداد شگرف خدادادی با هنر بی بدیل شعری جاودانه کرده است، که هر خواننده ای را از هر فرهنگ و نژاد و باور و اعتقاد مجذوب هنر خالص و بی آلایش خود می کند که از زندگی مردم الهام گرفته و مخاطبش را به تماشاگه راز می نشاند و روح و روان مخاطب را با هر سن و خاستگاه فرهنگی و اعتقادی اجتماعی، اعم از شهری و روستایی غرق در سرور و شادی خیال انگیز خود می نماید و به بهت و حیرت می اندازد و روحیه زندگی بخشی توام با نشاط و امید و وفا می بخشد که انسان چندین بار هم بخواند باز تشنه سرمستی نشاط انگیز خاطرات آن دوران است گویی همانند آب زلال همیشه جاری و خنکی است که برای همیشه زندگی با ایجاد احساس فرح انگیز دلگشا و لطیف آمیخته با مهر و عطوفت خالص انسانی و اخلاقی تشنگان را از نعمت همیشه جاری اش سیراب می کند و شادی و زندگی و امید می بخشد، در هر حال آنچه اینجانب، به چشم خویش دیده ام و به یاد دارم و بالحاظ نظرات تکمیلی و اصلاحی دوستان عزیز بزرگوار مطلع از این آداب و رسوم در حد توان قلمی و یاری حافظه خویش جهت استحضار و گرامی داشت این آیین کهن به قصد احیا راه و رسم نیاکانمان می نگارم.
در آخرین روز شامگاه سه شنبه هفته آخر هر سال که فردای آن چهارشنبه است
مراسم چهارشنبه سوری را با روشن و برافروخته کردن آتش در کوی و برزن بخصوص در پشت بام خانه روستایی آغاز می کنند که با هیجان و شور و شادی همراه و همگون است.
غریو شادی و سرور همه جا را فرا می گیرد و بچه ها و بزرگسالان از روی شعله های آتش هیزم بر افروخته شده می پرند و فریاد شادی سر می دهند و با درست کردن "لوبپا" و گرداندن دورانی آن عنوان با تشکیل گلوله آتشین دایره ای هیجان و شادی را بچه ها به اوج می رسانند.

شهریار سخن در توصیف فرهنگ فولکلور  مردم در شعرش به خوبی و با لطافت تمام از زبان دختران دم بخت و جوان ورد آنها را وصف کرده که:

باکی چی نین سوزی، سووی، کاغیذی
اینکلرین بـــولامــاســی، آغــزی
چـــرشــنــبـه نین گیردکانی، مــــویزی
قیزلار دییه ر آتیل ماتیل چرشنبه
آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه

و یا دعای بزرگان در هنگام پریدن از روی شعله های آتش شادی که هر کس به زبانی آرام یا بلند با نیت خیر در دل و زبان می گوید:

قادا بلا یانسین، قالسین اودین ایچینده محبت ایستگلیک قالسین ائلین ایچینده

اوج شادی و هیجان زمانی است که از علوفه خشک دامی برای برافروختن آتش با ریختن نفت رویش استفاده می کنند و ارتفاع شعله های آتش کنترل شده به دو سه متر نیز می رسد و یا از چوب های نازک شاخ های خشک درختان و خارهای خشک بیابانی که به همان منظور با شور و شوق تهیه و جمع آوری شده استفاده می کنند.
در بام ها سنگ های ریز را دور بام می چینند که به تعداد افراد خانواده با نیت قلعه سنگی برای عدم ورود بلایا دفع و شر و بدی از اعضای خانواده می باشد و یا خط کشی با "ارسین" دور بام که به همین نیت انجام می پذیرد که با مرور زمان منسوخ شده است.

بطور طبیعی آیین ها با خرافه ها نیز آمیخته و توجیه شده که در فرهنگ عامیانه هر ملتی احترام و جایگاه ویژه خود را دارند که بعضاً گریزی از آنها نیست. بصورت اطلاعات ژن کروموزومی از نسلی به نسلی منتقل شده است،
در عین حال این خرافات به فرهنگ عامیانه تبدیل شده و طوری است که ضرری متوجه کسی نیست. مثال ها در این زمینه فراوان است.


بعد از اتمام آتش بازی و اطمینان از خاموش کردن آن، که خدای نکرده باعث و سبب خطرات احتمالی نگردد به درون خانه می آیند و در فضای شادی و سرور که با پوشیدن لباس های تازه و نو عید نوروز همراه است. بچه ها همراه بزرگترها مشغول خوردن شیرینی و ‌شادی و سرور می شوند، تنقلات تهیه شده و چیده شده روی کرسی یا اتاق نشیمن می اسباب سرگرمی و ایجاد نشاط و شادی بخشی است که بچه ها از آن غفلت نمی کنند و بعضاً غارت آن را از غنایم می شمرند.
از هرچه بگذریم سخن دوست خوشتر است:

قیش گئجه سی، طوله لرین اوتاغی
کتدی لرین اوتوراغی، یاتاغی
بوخاریدا، یانار اوتون یاناغی
شبچره سی، گیردکانی، ایده سی
کنده باسار گولوب – دانیشماق سسی

شادی در این فضای دل‌انگیز، وصف ناپذیر است که فقیر و غنی، دارا و ندار در یک چیز اشتراک کامل و همراهی و همدلی دارند، آن هم شادی و سروری است که ناشی از فضای عطرآگین فرارسیدن ایام نوروز ایجاد شده بود.
در فرهنگ مردم رویت آب و آیینه را در اول صبح علی الطلوع چهارشنبه به قصد خوش یمنی پیش از دیدن و مشاهده هر چیزی است که به چشم ببیند لازم می شمرند، جزو آیین این مراسم بود که به آب "آیدین لیق" می گفتند که سبب برآورده شدن آرزوها و بر وفق مراد شدن آنها می شود و سال خوشی را با خوش یمنی به ارمغان می آورد.
روستاییان در "کوله چرشنبه" کمی از موی دم گاو و یا یال اسب را می چینند که به آن "مال کوللمه" می گفتند. به نظر و نیت شان برکت می آورد و در این چند روز خود را برای پیشواز عید باستانی نوروز آماده می کنند.
از جمله مراسم قبل عید بردن هدایای عیدانه "چرشنبه لیک" در قبل از چرشنبه سوری و عیدی قبل از عید نوروز به منزل "آداخلیها" بود که در اصطلاح مردم "بایراملیق" می گفتند، که عموماً خریدهایی برای عروس و داماد آینده بود که با امکانات خانواده ها فرق می کرد، ولی برای همه به صورت رسم نیکو انجام می گرفت و بردن خلعت و "خاطرلاما" و یا حضور، برای خانواده هایی بود که عزیزشان را از دست داده بودند که نوعی تسلی خاطر و شریک غم شدن و دلداری برای خانواده عزیز از دست داده بود که به آن "خاطرلاما" می گفتند. این از زیبایی خوب ارتباطات صمیمی مردم بود که علاوه بر انجام این گونه مراسم روستاییان با تمیز کردن منازلشان و نقش و نگار کردن آنها با گل رنگی سرخ و سفید رس که از مناطق معدنی خاص این خاک می آوردند تزئین می کردند و با دست به دیوارهای داخل خانه و اتاق ها می کشیدند که عطر دل‌انگیز از آن بر می خاست و صفای دل و روح بود و نشاط انگیز و دلگشا برای اهل منزل و هر کس مطابق با توان اقتصادی خود با خرید لباس تازه و مایحتاج مراسم عید نوروز خود را برای پیشواز و استقبال از آن آماده می کردند.

بقول شهریار بزرگ شعر و ادب و سخن:

بایرام اولوب قیزیل پالچیق ازللر
ناقیش ووروب اتاقلاری  بزللــر
طاخچالارا دوزمه لری دوزللـر
قیز گلینین فندقچاسی حناسی
هوسلنه لــر آناسی قایناناسی

در آخرین ساعات تحویل سال چه در شب و چه در روز همه خانواده و دوستان و فامیل درجه یک فامیل دور بزرگان خانواده جمع می شدند و با چیدن سفره هفت سین با قرآن و آینه گوش به صدای رادیو می دادند که اتمام سال گذشته و آغاز سال جدید را در تحویل سال را اعلام نماید. بزرگان مشغول دعا و قرآن خواندن می شدند
و بچه ها با انتظار توام با هیجان و شادی وصف ناپذیر، لحظه تحویل سال نو را پیگیر بودند، به محض تحویل سال فریاد غریو شادی بر می خواست و روبوسی ها شروع می شد و برای بچه ها گرفتن عیدی از بزرگترها شیرین ترین لحظه بود که مشتاقانه انتظار می کشیدند.
بعد از تحویل سال دید و بازدیدها شروع می شد.
از جمله رسم نیکو در قبل از تحویل سال اجرای مراسم "چل یاسین" در منزل بزرگان فامیل و یا روستا بود که افراد با گذاشتن طشت و یا ظرفی پر از آب و ریختن دانه های انار به داخل آن هر کدام که قرآن خواندن بلد بودند سوره مبارک یاسین را قرائت می کردند و بعد از اتمام با پف کردن دهان از دور با قرآن قرائت شده آب را متبرک می کردند تا به چهل می رسید و بعد از تحویل سال هر کدام از حاضرین مقداری از آن آب را به تبرک و برکت روزی و حامل سلامتی و خوش یمنی به منازلشان هدیه می بردند که به آن آب چهل یاسین می گفتند.
از جمله راه و رسم نیکو دربین روستاییان در شب عید بردن مجمعه ای از غذا، که عموماً عدس پلو با کشمش بود به خانه عزادار و صرف غذا به همراه خانواده وابستگان متوفی که در شب عید نوروز تنها نمانند و غم و غصه عزیزشان را نخورند و نمی گذاشتند اجاق متوفی برای پختن غذا توسط وابستگان وی در آن روز و شب روشن گردد، تسلی خاطر و سنگ صبور مصیبت برای داغدیده می شدند. باید در برابر این رسم زیبا سر تعظیم فرود آورد و به احترام درگذشتگان بانی این رسم نیکو صلواتی ختم کرد، روحشان شاد، رسم نیکویشان پاینده و جاودانه باد انشاءالله تعالی و در بعد از تحویل سال اولین اولویت رفتن به دیدار کسان عزیز از دست داده بود که با تسلی خاطر آنها همراه بود و یاد درگذشتگان را با حضور در مسجد و منزل و یا سر مزارشان گرامی می داشتند.
اولویت دوم رفتن به دیدار بزرگان خانواده و قوم بود که آماده برای پذیرایی از فامیل، اقوام دوستان و آشنایان دور و نزدیک بودند. عید نوروز را به همدیگر با دست دادن و روبوسی توام با خنده و شادی و روی گشاده تبریک می گفتند. شادی می کردند، صدای خنده در فضای روستا طنین انداز می شد و از سرگرمی ها بچه ها در عید تخم مرغ شکنی بود که قبلاً مادران آنها را پخته و رنگ آمیزی کرده بودند و به بچه ها عیدانه می‌دادند که با هیجان شادی و سرور همراه و عجین بود که در شعر حیدر بابا به آن اشارت رفته است:

یومورتانی گویچک، گوللی بویاردیق
چاققیشدیریب سینا الارین سویاردیق
اویناماق دان بیرجه مگر دویاردیق؟
علی  منه یاشیل آشیق وئرردی
ایرضا منه نوروز گولی درردی

از جمله آیین ها و مراسم شب عید و چرشنبه سوری "باجادان شال سالاماق" بود که با شادی و شور شعف بچه ها و جوانان همراه بود:

بازهم سخن از شاهکار حیدر بابای شهریار

آی نه گوزل قایدادی شال سالاماق
بیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق
هرکس شالین بیر باجادان سوخوردی
آداخلی قیز بیگ جورابین توخوردی
بیر شال آلیب تز بلیمه، باغلادیم
غلام گیله قاچدیم شالی سالادیم
فاطما خالا منه جوراب باغلادی
خان ننمی یادا سالیب آغلادی

"باجادان شال سالاماق" از جمله زیباترین
کارهای هیجان انگیز و رویایی و شادی‌بخش جوانان و نوجوانان روستای است که خاطره ای دلنشین و ماندگار نسل‌های پابه سن گذاشته و یا میان سال روستایی است که امروزه با تغییر نوع ساخت و ساز و معماری خانه های روستایی در حال منسوخ شدن و از بین رفتن است زیرا دیگر در بامها "باجا" نیست تا شالی آویزان شود.
این روزهای شادی برای اکثر ما به خاطره تبدیل شده و تکرار آنها عمل غیر ممکن می نماید و از جمله رسوم "باجادان قولاق اسماق" بود که جوانان دم بخت و یا کسانی که مشکلی داشتند نیت می کردند که اولین حرفی که می‌شنوند به فال نیک جهت رفع مشکلات و حل گرفتاری بگیرند، نوعی فال حافظ روستاییان بود، از این رو افراد بزرگ خانواده به بچه ها گوشزد می کردند حرف های نیکو بر زبان بیاورند و از حرف های نامربوط پرهیز کنند، عموماً با سکوت بچه ها و دعای خیر بزرگان همراه می شد.
دوستان کجا رفت آن رسوم نیکو و دلنشین در ختم سخن باز هم به اشعار جاودانه شهریار، زیور حسن ختام را بیاراییم که در پایان حیدر بابا می فرمایند:

یاخشیلیغی الیمزدن، آلیبلار
یاخشی بیزی یامان گونه سالیبلار
بیر اوچیدیم بو چیرپینن یلینن
آغلاشایدم اوزاق دوشن ائلینن
بیر گوریدیم آیریلیغی کیم سالدی
اولکه میزده کیم قریلدی کیم قالدی

حیدر بابا قارلــــی داغلار آشاندا
حیدر بابا قارلــــی داغلار آشاندا
گئجه کروان یولون آشیب چاشاندا
مــن هارداسام تهراندا یا کاشاندا
اوزاقلاردان گوزوم سئچر اونالاری
خیال گلیب آشیب گئچر اونلاری

حیدربابا سنون گـــویلون شاد اولسون
دنیا وارکن آغزون دولــــی داد اولسون
سننن گئچن تانیش اولسون یاد اولسون
دینه منیم شاعر اوغلوم شهریار
بیر عمردور غم اوسته غم قالار

سلامت و شاد باشید.
به امید زنده نگه داشتن و پاس داشت این راه و رسم نیکو و مردم پسند آرامبخش نشاط آفرین و امید و زندگی فرحبخش دلگشا
















نوع مطلب : آرشیو مطالب منتخب گروه تلگرامی سهند آباد، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
پربازدیدترین مطالب

کد پربازدیدترین